รู้จักกับ OECD เมื่อ "ปศุสัตว์ไทย" ก้าวไกลสู่มาตรฐานโลก
คำว่า OECD ตามข่าวเศรษฐกิจที่หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัว เป็นเรื่องของคนระดับผู้นำโลก แต่ความจริงแล้ว OECD เกี่ยวข้องกับเรามากกว่าที่คิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแวดวงเกษตรและอาหาร และ "กรมปศุสัตว์" ก็มีบทบาทในเวทีนี้
OECD คืออะไร?
องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development: OECD) หรือที่รู้จักกันในนาม "กลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว" ไม่ได้เป็นเพียงเวทีหารือทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ยังเป็นองค์กรระหว่างประเทศที่มีบทบาทสำคัญในการกำหนดมาตรฐานและกฎระเบียบโลก เพื่อส่งเสริมธรรมาภิบาล การเติบโตทางเศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตที่ดี
ก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 1961 โดยเป็นองค์การระหว่างประเทศที่มีบทบาทสำคัญในการให้ข้อมูลวิจัย และคำปรึกษา แลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดี และจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริม ความมั่นคง ความเท่าเทียม ความเป็นอยู่ที่ดี และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ตามวิสัยทัศน์ “Better Policies for Better Lives” โดยมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส
โดยมีเป้าหมายหลัก 3 อย่างคือ:
- เศรษฐกิจดี: ช่วยกันคิดว่าจะทำอย่างไรให้คนในประเทศรวยขึ้น ค้าขายคล่องขึ้น
- สังคมดี: ดูแลเรื่องการศึกษา สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิต
- มีมาตรฐานเดียวกัน: สร้างกฎกติกาที่เป็นสากล เพื่อให้คุยภาษาเดียวกัน ค้าขายกันง่ายขึ้น
โครงสร้างของ OECD ประกอบด้วย
 |
 |
 |
| คณะมนตรี (Council) ประกอบด้วย ผู้แทนจากประเทศสมาชิกและสหภาพยุโรป โดยมีเลขาธิการ OECD เป็นประธาน โดยคณะมนตรีทำหน้าที่กำกับดูแลและกำหนดทิศทางเชิงกลยุทธ์ขององค์กร โดยใช้กลไกการตัดสินใจแบบฉันทามติ | คณะกรรมการ (Committees) ประกอบด้วย คณะกรรมการย่อยกว่า 300 คณะ ครอบคลุมทุกสาขา ทำหน้าที่หารือ และทบทวนแนวนโยบาย รวมถึงผลกระทบจากการนำนโยบายไปปฏิบัติ พร้อมทั้งเผยแพร่องค์ความรู้ประสบการณ์เชิงนโยบายผ่านการทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ คณะทำงาน และศูนย์อำนวยการ | สำนักเลขาธิการ (Secretariat) ประกอบด้วย ศูนย์อำนวยการ (directorates) 21 แห่ง ทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลและนำเสนอผลการวิเคราะห์พร้อมกับคำแนะนำเชิงนโยบายเพื่อประกอบการหารือของคณะกรรมการตามคำสั่งการของคณะมนตรี |
ปัจจุบัน OECD มีสมาชิกทั้งหมด 38 ประเทศ จากภูมิภาคยุโรป อเมริกาเหนือ ลาตินอเมริกา และเอเชียแปซิฟิก และมี 8 ประเทศที่อยู่ในกระบวนการเข้าเป็นสมาชิก (Accession Process) ประกอบด้วยอาร์เจนตินา บราซิล บัลแกเรีย โครเอเชีย อินโดนีเซีย เปรู โรมาเนีย และ ไทย
สถานะของไทย: ปัจจุบันไทยกำลังอยู่ในกระบวนการ "ขอเข้าเป็นสมาชิก (Accession Process)" ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญที่จะยกระดับประเทศให้เป็นที่ยอมรับในเวทีโลก ภาคการเกษตรและปศุสัตว์ถือเป็นหนึ่งในเสาหลักสำคัญที่ต้องมีการปรับตัวเชิงโครงสร้างและมาตรฐาน เพื่อให้สอดคล้องกับเกณฑ์ของ OECD
ทำไม "กรมปศุสัตว์" ถึงเกี่ยวข้องกับ OECD?
เมื่อไทยต้องการเข้าเป็นสมาชิก OECD หรือต้องการค้าขายกับกลุ่มประเทศเหล่านี้ ประเทศไทยต้องพิสูจน์ว่า "สินค้าปศุสัตว์ไทย มีมาตรฐานเทียบเท่าสากล" จึงจำเป็นต้องยกระดับการผลิตปศุสัตว์ให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ของ OECD ใน 3 ด้านหลัก ดังนี้:
1. มาตรฐานห้องปฏิบัติการ (Good Laboratory Practice: GLP)
OECD มีมาตรฐานหนึ่งที่สำคัญมากเรียกว่า OECD GLP (Good Laboratory Practice) หรือหลักเกณฑ์ที่ดีในการปฏิบัติงานทางห้องปฏิบัติการ
- ความเชื่อมโยง: มุ่งเน้นการพัฒนาระบบการตรวจวิเคราะห์สินค้าปศุสัตว์ ทั้งด้านสารตกค้างและการตรวจเชื้อโรค ให้ได้รับการรับรองตามมาตรฐาน OECD GLP
- ประโยชน์: เมื่อห้องแล็บของไทยได้รับการยอมรับตามเกณฑ์ OECD ผลการทดสอบจากไทยจะได้รับการยอมรับจากประเทศสมาชิก OECD ทันทีโดยไม่ต้องมีการตรวจซ้ำที่ประเทศปลายทาง ซึ่งช่วยลดต้นทุนและลดอุปสรรคทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี (Non-Tariff Barriers) ให้แก่ผู้ส่งออกไทย (Mutual Acceptance of Data - MAD)
2. นโยบายเกษตรและอาหาร (Agriculture Policy)
OECD ให้ความสำคัญกับการติดตามและประเมินผลนโยบายรัฐบาลที่ส่งผลกระทบต่อตลาด ด้วยระบบการติดตามและประเมินผลนโยบายเกษตร (Agricultural Policy Monitoring)
- ความเชื่อมโยง: การจัดทำฐานข้อมูลและรายงานมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรอย่างเป็นระบบ เช่น การชดเชยเยียวยาภัยพิบัติ การสนับสนุนวัคซีน หรือโครงการสินเชื่อเพื่อการปศุสัตว์ เพื่อแสดงให้เห็นถึงความโปร่งใสและธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการภาครัฐ
- ประโยชน์: การมีฐานข้อมูลที่ชัดเจนตามเกณฑ์ OECD ช่วยให้ประเทศไทยสามารถนำเสนอมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรของไทยมีความเป็นธรรมและไม่บิดเบือนกลไกตลาดโลก
สามารถศึกษาผลการ Monitoring and Evaluation ปีล่าสุดที่ : Click!!!
3. การจัดการความปลอดภัยอาหารและสิ่งแวดล้อม (Food Safety & Sustainability)
กลุ่มประเทศ OECD ให้ความสำคัญมากเรื่องความปลอดภัยทางอาหาร (Food Safety) และสิ่งแวดล้อม
- ความเชื่อมโยง: การควบคุมการใช้ยาปฏิชีวนะในสัตว์ (เพื่อแก้ปัญหาเชื้อดื้อยา หรือ AMR) และการใช้สารเคมีในฟาร์มให้สอดคล้องกับแนวทางสากล
- ประโยชน์: การปฏิบัติตามมาตรฐานนี้เป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคทั่วโลก และสอดรับกับแนวคิด "สุขภาพหนึ่งเดียว" (One Health) ที่เชื่อมโยงสุขภาพคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน
สรุป: สิ่งที่การปศุสัตว์ไทยจะได้จากการที่ไทยเป็นสมาชิก OECD
การพัฒนางานเพื่อรองรับมาตรฐาน OECD เปรียบเสมือนการวางโครงสร้างพื้นฐานทางคุณภาพ (Quality Infrastructure) ให้กับประเทศ ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้จะนำไปสู่ความเชื่อมั่นในตราสินค้าปศุสัตว์ไทย การอำนวยความสะดวกทางการค้าระหว่างประเทศ และท้ายที่สุดคือการสร้างความมั่นคงทางรายได้ให้แก่เกษตรกรไทยอย่างยั่งยืน
